Όταν οι νέοι εγκαταλείπουν το τόπο τους - Πώς θα κτίσουμε το δρόμο της επιστροφής

Της Δρ. Σεραφείμ- Ρηγοπούλου Ευαγγελίας, Σχολικής  Συμβούλου Π.Ε. Έβρου

Δεν θα μπορούσαμε να αναφερθούμε στο μέγιστο πρόβλημα της εξόδου νέων επιστημόνων από την χώρα μας, χωρίς

να δώσουμε μια εικόνα σκληρή, όπως αυτή των αριθμών. Είναι καταγεγραμμένο ότι ο ελληνισμός διαθέτει περίπου το 3% των επιστημόνων κορυφαίας εμβέλειας παγκοσμίως με τον πληθυσμό μας  να αντιστοιχεί  διεθνώς μόνο στο 0,15% ή 0,20% των 6,92 δισεκατομμυρίων κατοίκων του πλανήτη (Εφημερίδα Καθημερινή - 01/08/2014). Ο καθένας κατανοεί το μέγεθος της κινητήριας αυτής δύναμης, που όμως στην πλειοψηφία της κινεί ξένες οικονομίες και όχι την ελληνική.
Σύμφωνα με σχετικές εκτιμήσεις, 550.000 Έλληνες με υψηλά προσόντα εκπαίδευσης και εξειδίκευσης μετανάστευσαν στο εξωτερικό (Ευρωπαϊκή Ένωση και Β. Αμερική) την περίοδο 1998 – 2007 (OECD 2008), ενώ πάνω από 150.000 Έλληνες επιστήμονες -όλων των ηλικιών- έχουν μεταναστεύσει από το 2010 έως το 2013 σε περισσότερες από 70 χώρες του κόσμου.
Για τον Έβρο λέγεται –σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΔΕΗ- ότι έχουν φύγει, μόνο από το Δήμο Αλεξανδρούπολης, περίπου 7000 άνθρωποι, που σίγουρα δεν θα είναι οι ανειδίκευτοι εργάτες του 1960. Οι λόγοι πολλοί. Αν θελήσουμε να τους διατυπώσουμε σε ακαδημαϊκό επίπεδο θα μπορούσαμε να αναφέρουμε την υψηλή ανεργία, την έλλειψη πόρων, υποδομών και συλλογικού κοινωνικού οράματος για την ανάδειξη της αριστείας, αλλά και τη εκτεταμένη επικράτηση των μετρίων στον ελληνικό βίο, ενώ σε γενικότερο επίπεδο, αιτίες αποτελούν οι εργασιακές σχέσεις, οι φόροι και άλλες πολιτικές (Wildasin 2014).  
Αλλά για να γυρίσουμε στην εικόνα των αριθμών, υπολογίζεται ότι ο πτυχιούχος ελληνικού πανεπιστημίου, στοιχίζει στο κράτος από 3 (ορισμένα επαρχιακά ΤΕΙ) έως 95 χιλιάδες ευρώ (ιατρική Αθηνών). (πηγή: defencenet.gr).
 Το ποσό θα υπερδιπλασιαστεί αν προσθέσουμε τα κόστη των ετών σπουδών στην υποχρεωτική εκπαίδευση και τα έξοδα των οικογενειών για την εκμάθηση γλωσσών, υποψηφιακά φροντιστήρια και τόσα άλλα. Και τι γίνεται με αυτή την «επένδυση» οικογενειών και κράτους; Βάσει υπολογισμών την Endeavor, οι άνθρωποι αυτοί, κυρίως ανώτερης/ανώτατης εκπαίδευσης, συνεισφέρουν ετησίως €12,9 δισ. στο ΑΕΠ των χωρών υποδοχής (κυρίως Γερμανία και Αγγλία) και €9,1 δισ. σε φορολογικά έσοδα, εκ των οποίων €7,9 δισ. σε φόρους εισοδήματος και εισφορές και €1,2 δισ. σε ΦΠΑ. Αθροιστικά, από το 2008 μέχρι και σήμερα, οι Έλληνες του brain drain έχουν παραγάγει περισσότερα από €50 δισ. ΑΕΠ στις νέες «πατρίδες» τους. Παράλληλα, από την έναρξη της κρίσης του 2008, η Ελλάδα έχει χάσει δυνητικά 50 δισεκατομμύρια ευρώ από το ΑΕΠ της. Μια «απώλεια» που καρπώθηκαν οι νέες «πατρίδες» των εκατοντάδων χιλιάδων νέων Ελλήνων μεταναστών. ( Endeavor Greece).
Μια χώρα χρεοκοπημένη, αντί να κρατήσει τις δυνάμεις της και να διαφυλάξει αυτόν τον πλούτο της, τον χάνει ακριβώς τη στιγμή που θα μπορούσε να έχει απολαβές και ανταποδοτικά οφέλη από αυτόν.
Όσο για τον κοινωνικό παράγοντα, δεν θα σταθούμε στο γεγονός ότι η ζωή της ελληνικής οικογένειας διαταράσσεται, χάνονται στιγμές και ευκαιρίες κοινής ζωής με τα παιδιά μας, αλλά και για τα ίδια τα παιδιά, η ζωή στις νέες πατρίδες, είναι τελείως διαφορετική. Σίγουρα πλαταίνουν οι ορίζοντες, σίγουρα απολαμβάνουν την καθημερινότητα ευνομούμενων κοινωνικών και την ευμάρεια την οποία η δική μας χώρα απώλεσε, παράλληλα όμως αναπτύσσονται επαγγελματικά σε ένα περιβάλλον ανταγωνιστικό, που απορροφά όλη τους την προσοχή σε βάρος της προσωπικής τους ζωής. Αναστέλλουν έτσι την δημιουργία οικογένειας και κυρίως την απόκτηση παιδιών.
Μια επίσκεψη στα όμορφα χωριά του Έβρου, τα πνιγμένα στα χωράφια και το πράσινο, που έσφυζαν άλλοτε από ζωή, μας φέρνει θλίψη. Δεν συναντάς νέο άνθρωπο. Χώρος πολύς, μα δεν παίζουν σε αυτόν παιδιά. Παιδικές χαρές άδειες, σχολεία κλειστά. Ποια η προοπτική μας ως κοινωνία, ως έθνος, ως λαός.
Η απελπισία μας όμως μεγαλώνει όταν ακούμε τους πολιτικούς εκπροσώπους που είναι μέρος και εν πολλοίς αιτία, όσων μας επισυμβαίνουν, να βρίσκονται ακόμη στο στάδιο των διαπιστώσεων και ποτέ των προτάσεων και λύσεων.
Βαρίδια της κοινωνικής ζωής, κρατούν τους πολίτες ομήρους σε μια πατρίδα που αν μπορούσαν να την αφήσουν, θα την άφηναν. Δεν επισπεύδουν την αναστροφή των δεδομένων, δεν κινούνται παρά για να συνεχίσουν τα γνωστά διχαστικά λάθη της παλαιοκομματικής νοοτροπίας.
Βέβαια σε πολλές άλλες χώρες συμβαίνει αυτή η έξοδος εγκεφάλων που ενδυναμώνουν έτσι τις ήδη δυνατές χώρες της Ευρώπης. Αλλά η χώρα μας έχει φτάσει στο σημείο μηδέν και η  όποια προσπάθεια αύξησης της αποδοτικότητας του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, δεν πρόκειται να φέρει αποτελέσματα αν δε λυθούν τα προβλήματα που ωθούν τους υψηλά ειδικευμένους νέους στη μετανάστευση.
Τι δεν καταλαβαίνουν όσοι μας κυβερνούν και τι άλλο θέλουν πια να δουν να μας συμβαίνει, για να σταματήσουν με ενέργειες και όχι ευχολόγια αυτό το φαινόμενο που βαθαίνει την κρίση και αφαιρεί την προοπτική από τη χώρα; Η διευκόλυνση των επιχειρήσεων, η συρρίκνωση της γραφειοκρατίας, η δημιουργία κινήτρων, η ενθάρρυνση των ήδη υπαρχουσών αναπτυξιακών προσπαθειών, ας γίνει επιτέλους προτεραιότητα της ελληνικής οικονομίας και τομέας άμεση λήψης μέτρων.

Η λογική λέει ότι με τόσο επιστημονικό δυναμικό, δεν θα έπρεπε τίποτε μας φοβίζει, πέραν του κακού μας εαυτού. Είναι αναγκαίο πλέον να γίνει στροφή της Ελληνικής οικονομίας στην παραγωγή πιο σύνθετων προϊόντων και υπηρεσιών, προκειμένου να βελτιωθεί η θέση της χώρας στο διεθνή ανταγωνισμό και να αξιοποιήσει παραγωγικά το ανθρώπινο δυναμικό της. Αυτή η αλλαγή θα εξομαλύνει τη σχέση προσφοράς-ζήτησης και θα περιορίσει τη διαρροή επιστημονικού δυναμικού. Μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει μια ελπίδα για το μέλλον.
Σε μια ακόμη πιο αισιόδοξη προοπτική, θα μπορούσαν να επαναπατριστούν οι Έλληνες επιστήμονες, φέρνοντας μαζί τους την τεχνογνωσία και την καινοτομία και στην χώρα μας, μετατρέποντας έτσι την τωρινή φυγή τους σε ένα είδος μαθητείας στον εργασιακό χώρο των χωρών της Ευρώπης.

Επί σειρά ετών η Εφημερίδα «Η Καθημερινή» δημοσίευε συνεντεύξεις διασήμων Ελλήνων Επιστημόνων, που έκαναν καριέρα σε όλο τον κόσμο. Σε σχετική ερώτηση διαφαίνονταν σε όλους σχεδόν το ενδιαφέρον και η θέληση επαναπατρισμού τους, ακόμη και με πολύ λιγότερες απολαβές, αρκεί η Ελλάδα να έκανε μια μικρή έστω κίνηση καλής θέλησης. Ας ρωτήσουμε λοιπόν τους ΑΡΙΣΤΟΥΣ, επιτέλους! Ναι αυτούς που μας έχουν ξεπεράσει, αν ξεπεράσουμε το κόμπλεξ κατωτερότητας απέναντί τους. Ας τους ρωτήσουμε, πώς θα μπορούσε να μεθοδευτεί η επιστροφή τους. Συγκεκριμένα, ας ρωτήσουμε ορισμένους από τους καλλίτερους Έλληνες γιατρούς του Λονδίνου, του Μονάχου, της Στοκχόλμης, ΤΙ ΓΝΩΜΗ ΕΧΟΥΝ  για τα ελληνικά νοσοκομεία και πώς θα μπορούσαμε να τα βελτιώσουμε. Ας κάνουμε το ίδιο με τους Πανεπιστημιακούς δασκάλους για την βελτίωση των πανεπιστημίων μας και τις έδρες που de facto θα έπρεπε να είναι οι δυνατότερες των αντίστοιχων τους στον κόσμο (όπως οι κλασικές σπουδές για παράδειγμα) και γενικά ας κάνουμε διερεύνηση για  όλες τις δομές που έχουν γίνει για κάποιες χώρες της Ευρώπης πηγή πλούτου και εισροής συναλλάγματος. Ας ρωτήσουμε τους αρίστους (θα το πω πολλές φορές για να γίνει κατανοητό και στα αυτιά όσων μάχονται την αριστεία). Ας τους ρωτήσουμε και ας τους ακούσουμε, ώστε να χτίσουμε έτσι γρήγορα τον δρόμο της επιστροφής γι’ αυτούς και της ελπίδας για την ελληνική κοινωνία.

facebook

Main Office

  • Main Office

    Πραξιτέλους 4Α

  • Email

    Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

  • Phone

    25515  52849